10 sierpnia zespół Organek wyruszy na Spitsbergen, aby współpracować z naukowcami z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, prezentując historię regionu, w którym skutki zmian klimatycznych są zauważalne niemal codziennie.
Rozpoczęta tego dnia ekspedycja, realizowana pod hasłem "Nauka. Muzyka. Arktyka", ma na celu stworzenie dokumentu filmowego o badaniach prowadzonych przez UMK na Spitsbergenie. W programie zaplanowano kameralny występ zespołu Organek w pobliżu Stacji Polarnej UMK.
Ekspedycja nie przewiduje sceny, publiczności ani biletów, a zamiast tego zostaną zarejestrowane codzienne prace naukowców przy użyciu kamer. Efektem tych działań będzie dokument pokazujący badania toruńskich naukowców na Spitsbergenie oraz obserwacje zmian w tym wrażliwym ekosystemie. Tomasz Organek, współprowadzący ekspedycję, będzie przewodnikiem po tej opowieści, a muzyka zespołu wybrzmi w arktycznym otoczeniu, podczas akustycznego występu blisko Stacji Polarnej UMK, u stóp topniejącego lodowca, w miarę możliwości warunków atmosferycznych.
- Nie jedziemy na Spitsbergen po to, żeby zagrać koncert. Dołączamy do tej wyprawy, bo wierzymy, że o nauce można opowiadać także poprzez emocje. Muzyka ma tu zatrzymać uwagę i zachęcić do zadawania pytań o świat, który się zmienia - mówi Tomasz Organek.
Uzupełnieniem projektu będzie nowa kompozycja Tomasza Organka, inspirowana Spitsbergenem oraz obserwowanymi tam zmianami klimatycznymi. Utwór, powstały z myślą o tej ekspedycji, zostanie zaprezentowany po jej zakończeniu.
- To nie będzie kompozycja wyłącznie o Arktyce. To utwór o znikaniu - krajobrazów, miejsc, ale też tego, co wydaje nam się w życiu trwałe. Chciałbym zatrzymać choć część emocji, które towarzyszą spotkaniu z tym miejscem - dodaje Tomasz Organek.
Inicjatywa ma na celu pokazanie, że nowoczesna komunikacja naukowa potrzebuje innowacyjnych metod dotarcia do odbiorców. Muzyka ma na celu skierowanie uwagi na badania prowadzone przez UMK oraz problemy, z jakimi zmaga się współczesna Arktyka.
- Uniwersytet ma nie tylko prowadzić badania, ale także umieć o nich opowiadać. Dziś wiedza konkuruje o uwagę odbiorców z tysiącami innych komunikatów. Szukamy nowych języków popularyzacji nauki. Koncepcja projektu narodziła się w Akademickim Centrum Kultury i Sztuki "Od Nowa". To świetny sposób, aby połączyć potencjał naukowców UMK z językiem kultury i dotrzeć z ich historią do szerokiego grona odbiorców. Muzyka w tym projekcie nie jest celem - jest narzędziem prowadzącym do nauki - wskazuje prof. Adam Kola, prorektor UMK.
Naukowcy z toruńskiego uniwersytetu od lat prowadzą badania na Spitsbergenie, koncentrując się na zjawiskach w środowisku polarnym. Lodowiec Waldemara, którego zmiany są dokumentowane, stanowi szczególny obiekt obserwacji. Film będzie przedstawiał nie tylko kulisy naukowej pracy, ale również znaczenie prowadzonych badań w kontekście zrozumienia zmian zachodzących na Ziemi.
- Arktyka jest jednym z najlepszych laboratoriów do obserwowania zmian zachodzących na Ziemi. To, co dokumentujemy na Spitsbergenie, pomaga lepiej zrozumieć procesy, które w przyszłości będą istotne również dla innych regionów świata. Każdy kolejny sezon przynosi nowe dane i ukazuje dynamiczne zmiany środowiska polarnego. Liczę na to, że ten projekt pozwoli na przekazanie wiedzy zgromadzonej przez lata osobom, które nie śledzą na co dzień badań naukowych - podkreśla prof. Ireneusz Sobota, kierownik Stacji Polarnej UMK.
Po zakończeniu ekspedycji planowane są dalsze działania, w tym produkcja dokumentu filmowego, nowego materiału muzycznego zespołu Organek oraz materiały edukacyjne, fotograficzne i multimedialne. Zorganizowane będą również spotkania z twórcami, naukowcami i muzykami oraz pokazy specjalne, mające na celu popularyzację wiedzy o Arktyce.
- Najciekawsze projekty powstają tam, gdzie spotykają się różne języki opowiadania o świecie. Naukowcy dostarczają wiedzy, artyści nadają jej emocje. Dzięki temu docieramy do osób, które normalnie nie zainteresowałyby się badaniami na Spitsbergenie - zauważa Roman Tondel, dyrektor Akademickiego Centrum Kultury i Sztuki "Od Nowa".
Inicjatywa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika ma na celu ukazanie, że znaczenie badań nie kończy się na publikacjach. Wiedza zdobywana przez naukowców w Arktyce może być punktem wyjścia do szerszej dyskusji na temat zmian klimatu oraz odpowiedzialności za środowisko, co nadaje tym badaniom także wymiar edukacyjny i społeczny.