Deklaracja Toruńska, dotycząca promowania mediacji w sektorze publicznym, została podpisana 19 października 2026 roku podczas inauguracji Kopernikańskiego Kongresu Mediacji. Wydarzenie to odbywa się na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i potrwa do 20 października.
Kopernikański Kongres Mediacji koncentruje się na mediacji w sektorze publicznym. Kongres odbywa się w dniach 19-20 października na Wydziale Prawa i Administracji UMK.
- Prawdziwą miarą siły prawa jest nie tylko zdolność do rozstrzygania sporów, lecz także umiejętność tworzenia warunków, w których można je rozwiązywać bez konieczności sięgania po władcze rozstrzygnięcia, podkreślił prof. dr hab. Maciej Serowaniec, Dziekan Wydziału Prawa i Administracji UMK w Toruniu.
- Dla Uniwersytetu jest to rzeczywiście ważny moment. Przechodzimy intensywne zmiany - również w wymiarze administracyjnym i organizacyjnym, nie tylko naukowym i dydaktycznym. Zależy nam na tym, aby nowy sposób myślenia o naszej instytucji znalazł odzwierciedlenie w praktyce. Dlatego podpisanie Deklaracji Toruńskiej, które za chwilę nastąpi, będzie kolejnym krokiem w tym kierunku, powiedział prof. Adam Kola, Prorektor UMK ds. nauki.
W wydarzeniu uczestniczą przedstawiciele środowisk naukowych, administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości oraz inni profesjonaliści zajmujący się alternatywnymi metodami rozwiązywania sporów. Celem kongresu jest stworzenie przestrzeni do debaty naukowej, prezentacji wyników badań oraz wymiany doświadczeń dotyczących rozwoju mediacji, ze szczególnym uwzględnieniem jej roli w sektorze publicznym.
- Jeśli rzeczywiście chcemy coś zmienić, musimy szukać rozwiązań, które pozwolą ograniczyć liczbę spraw trafiających do sądów. Innej drogi po prostu nie ma, stwierdził sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, dr Arkadiusz Myrcha.
Toruń ośrodkiem rozwoju mediacji administracyjnej
- Wejście w mediację zamiast stawiania sprawy na ostrzu noża i kierowania jej na drogę sądową sprawia, że drzwi do dalszej współpracy pozostają otwarte, powiedział prezydent Torunia Paweł Gulewski.
Toruń został wybrany na miejsce kongresu ze względu na współpracę pomiędzy Urzędem Miasta a Wydziałem Prawa i Administracji UMK, gdzie prowadzone są badania oraz projekty dotyczące mediacji w sprawach administracyjnych. Działania te uczyniły Toruń istotnym ośrodkiem w zakresie wdrażania mediacji administracyjnej w Polsce.
Sygnatariusze Deklaracji Toruńskiej
Deklarację podpisały osoby związane z instytucjami publicznymi oraz profesjonalistami zajmującymi się mediacją:
- dr Michał Ziemiak - Rzecznik Finansowy;
- Agnieszka Majewska - Rzeczniczka Małych i Średnich Przedsiębiorców;
- Artur Woźnicki - wiceprezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej;
- Michał Koniuch - wicewojoda kujawsko-pomorski;
- Paweł Gulewski - Prezydent Miasta Torunia;
- prof. dr hab. Andrzej Tretyn - rektor UMK;
- Agnieszka Durlik - dyrektor generalna Sądu Arbitrażowego;
- dr hab. Dorota Sylwestrzak, prof. UMK - dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w Toruniu;
- Marta Sztachelska - adwokat, podpisująca w imieniu Kujawsko-Pomorskiej Izby Adwokackiej.
Podpisanie Deklaracji Toruńskiej podkreśla przekonanie, że mediacja ma potencjał wspierania funkcjonowania instytucji publicznych oraz rozwiązywania sporów.
Porozumienie o współpracy
Podczas kongresu podpisano także porozumienia o współpracy, które zawarli prof. Maciej Serowaniec oraz Agnieszka Durlik.
Jednym z wykładów inaugurujących wydarzenie był temat dotyczący obowiązków państwa związanych z mediacją, wygłoszony przez dr hab. Magdalenę Tabernacką, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego.
Program Kongresu
20 października 2026 r. (wtorek)
9:00-9:30 - rejestracja uczestników
9:30-9:45 - otwarcie obrad
9:45-11:00 - prezentacja projektu badawczego „Opracowanie i wdrożenie mechanizmów mediacji w sprawach administracyjnych”
11:00-11:30 - przerwa kawowa
11:30-13:00 - I panel konferencyjny
13:00-14:00 - przerwa lunchowa
14:00-15:30 - II panel konferencyjny
15:30 - zamknięcie obrad
Program paneli konferencyjnych
I panel konferencyjny | 11:30–13:00
11:30-11:45 - dr hab. Sławomir Fundowicz, prof. KUL: „Personalistyczne podstawy mediacji w administracji publicznej”.
11:45-12:00 - dr hab. Monika Haczkowska, prof. UWr: „Proponowany a pożądany kierunek zmian w polskim modelu mediacji”.
12:00-12:15 - r. pr. Anna Gadomska: „Publiczny ADR jako sposób realizacji obowiązku państwa w zakresie zapewnienia dostępu do pozasądowych metod rozwiązywania sporów”.
12:15-12:30 - adw. dr Karol Kosiński: „Publicznoprawny wymiar mediacji w działalności samorządów zawodowych”.
12:30-12:45 - adw. Małgorzata Albrecht-Pakuła: „Bariery mediacji administracyjnej w Polsce”.
12:45-13:00 - dyskusja.
13:00-14:00 - przerwa lunchowa
II panel konferencyjny | 14:00-15:30
14:00-14:15 - dr Paweł Kłos: „Mediacja gospodarcza jako instrument wspomagający wykonywanie zadań publicznych (spory cywilnoprawne z udziałem podmiotów publicznych)”.
14:15-14:30 - adw. Edyta Bocianiak: „Mediacja w sporach kontraktowych – zagadnienia praktyczne”.
14:30-14:45 - dr Przemysław Kuczkowski: „Mediacja w postępowaniu administracyjnym po nowelizacji z 2025 r. – ocena zmian”.
14:45-15:00 - dr Patryk Wawrzyński i Malwina Kostrzewska: „UrbanLab jako przestrzeń testowania mediacji”.
15:00-15:15 - Anna Maria Piórkowska oraz Anna Nedjmaoui: „Fundacja OIRP propagatorem idei mediacji + edukacji prawnej”.
15:15-15:30 - Oliwier Szulejko i Tymoteusz Ułanowski: „Mediacja akademicka jako sposób rozwiązywania konfliktów wewnątrz uczelni wyższych na przykładzie Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu”.
15:30 - zamknięcie obrad.
Więcej informacji dostępnych jest na stroniekkmtorun.umk.pl.