Początki – lata 20.
Pierwsze autobusy zadebiutowały na toruńskich ulicach 16 listopada 1924 roku. Były to cztery pojazdy marki Ford, kursujące między Dworcem Toruń Miasto a Dworcem Toruń Przedmieście (Głównym). Już rok później autobusy dotarły do Podgórza i Jakubskiego Przedmieścia.
Ciekawostka: mimo początkowego rozwoju, komunikacja autobusowa została wstrzymana po kilku miesiącach z powodu braku rentowności.
Okres wojenny i powrót autobusów
W czasie II wojny światowej autobusy powróciły na toruńskie ulice. Okupant wprowadził komunikację autobusową, aby zastąpić zniszczoną sieć tramwajową.
Na drogi wyjechało:
- 9 autobusów marki Gräf & Stift
- 11 przyczepek pasażerskich
Odbudowa po wojnie
Po wojnie tabor praktycznie nie istniał, ponieważ autobusy były zniszczone lub skradzione.
Pierwszy powojenny autobus uruchomiono 9 lutego 1946 roku, obsługując trasę do Dworca Głównego. W tym samym roku wprowadzono kolejne:
- drugi autobus (linia nocna) – sierpień 1946
- trzeci autobus – listopad 1946 (Plac Rapackiego – Podgórz)
Ciekawostka: pierwsze powojenne autobusy były składane z ocalałych części pojazdów.
Lata 50. – nowe pojazdy i regularność komunikacji
W 1952 roku do Torunia trafił pierwszy nowy autobus – Ikarus 30. Wkrótce dołączyły kolejne modele: Magirus i Mavag. Prawdziwą rewolucję wprowadziły jednak autobusy produkcji krajowej, takie jak Star-52 (od 1955 roku).
Pod koniec lat 50. miasto dysponowało 14 autobusami, które obsługiwały m.in. linie:
- nr 10: Plac Rapackiego – Glinki
- nr 11: Grudziądzka – Czerniewice
- nr 12: Plac Rapackiego – Rudak
Lata 60. i 70. – intensywny rozwój
W miarę rozwoju miasta zwiększało się zapotrzebowanie na transport:
- na ulice wyjeżdżały autobusy marki San i Jelcz,
- liczba linii rosła – do połowy lat 70. było ich już kilkanaście,
- komunikacja dotarła do nowych osiedli, zwłaszcza Rubinkowa.
Ciekawostka: brak odpowiedniej zajezdni powodował, że autobusy parkowano m.in. w zamkniętym fragmencie ul. Bema oraz przy stadionie żużlowym.
Kluczowa inwestycja
W 1976 roku otwarto zajezdnię autobusową przy ul. Legionów – nowoczesne zaplecze techniczne, które funkcjonuje do dziś. Od tego momentu autobusy zaczęły odgrywać kluczową rolę w komunikacji miejskiej.
Ciekawostka: w 1977 roku przewozy autobusowe stanowiły ponad 50% wszystkich przewozów.
Nowe modele i wyższy komfort
Na toruńskich ulicach zaczęły pojawiać się nowe generacje autobusów: Autosan (od 1976 r.), Jelcz PR110 (na licencji Berlieta), a później Jelcz 120M. W latach 90. i 2000. rozpoczął się proces modernizacji taboru: wprowadzono autobusy niskopodłogowe, dostosowane do osób z niepełnosprawnościami oraz pierwsze ekologiczne silniki. W autobusach zaczęły być montowane elektroniczne tablice informacyjne, systemy monitoringu i audiowizualne.
Symbolicznie zestawiliśmy Jelcza 120MM/1, jako reprezentanta starej epoki, z nowoczesnym autobusem elektrycznym Solaris Urbino 12 Electric, co obrazuje przejście między dwiema erami komunikacji miejskiej. Jubileuszowe grafiki przygotowała Gliniana Kura.
W przyszłym materiale przedstawimy nowoczesne tramwaje, które stanowią symbol współczesnego Torunia.

